HieuNang.comHiệu Năng
Tự đo hiệu năng tại nhà

So sánh hai máy cho công bằng: cùng điều kiện, cùng phiên bản, cùng nhiệt độ

So hiệu năng hai điện thoại hay hai laptop chỉ có nghĩa khi điều kiện giống nhau. Các biến cần cố định, thứ tự đo xen kẽ và cách kết luận khi chênh vài phần trăm.

Two smartphones lying side by side on a pale wooden table in a sunny Vietnamese living room, a hand placing a small kitchen timer between them, top-down view, soft amber light

Hai máy chỉ so được với nhau khi mọi thứ ngoài bản thân máy được giữ giống nhau: cùng phiên bản phần mềm đo và ứng dụng, cùng thiết lập hiển thị, cùng mức pin và nguồn điện, cùng nhiệt độ phòng và cùng trạng thái nguội. Đo xen kẽ hai máy thay vì đo xong máy này mới sang máy kia, mỗi bài ít nhất ba lần, và coi chênh dưới năm phần trăm là ngang nhau.

Bài này liệt kê các biến cần cố định, giải thích vì sao đo xen kẽ quan trọng, cách thêm phép thử việc thật và thử mù để biết khác biệt có cảm nhận được không, và cách viết kết luận không phóng đại. Áp dụng được cho hai điện thoại, hai laptop, hay máy cũ và máy mới trong nhà.

Vì sao so hai máy dễ sai hơn đo một máy

Khi đo một máy theo thời gian, nhiều yếu tố tự giữ nguyên: cùng chiếc máy, cùng ốp lưng, cùng cách dùng. Khi so hai máy, mỗi máy mang theo một tập điều kiện riêng. Máy này vừa cập nhật hệ điều hành, máy kia chưa. Máy này để màn hình 120Hz, máy kia mặc định 60Hz. Máy này đầy bộ nhớ, máy kia gần như trống. Mỗi khác biệt nhỏ cộng lại có thể lớn hơn khác biệt thật giữa hai con chip.

Kết quả là những cuộc so sánh kiểu "máy A nhanh hơn máy B hai mươi phần trăm" mà thật ra mười lăm phần trăm đến từ điều kiện. Người đọc mang con số đó đi chọn máy, rồi thất vọng khi dùng. Cẩn thận ở khâu đo là cách duy nhất để con số so sánh nói đúng điều nó muốn nói.

Mục tiêu không phải đưa hai máy về một trạng thái "chuẩn" trừu tượng, mà làm cho điều kiện giống nhau nhiều nhất có thể, và ghi lại những chỗ không thể làm giống. Khi một điều kiện không giữ được, như hai máy chạy hai hệ điều hành khác nhau, kết luận phải nói rõ là đang so cả hệ thống chứ không chỉ con chip.

Danh sách các biến phải giữ giống nhau

Trước khi chạy bất kỳ bài đo nào, đi qua danh sách dưới và điền trạng thái của cả hai máy. Chỗ nào khác nhau thì chỉnh cho giống, không chỉnh được thì ghi lại.

NhómBiến cần giữ giốngGhi chú
Phần mềmPhiên bản phần mềm đo, phiên bản ứng dụng dùng cho phép thử việc thậtTắt tự cập nhật trong buổi đo
Hệ điều hànhCập nhật cùng mức nếu cùng hệ; chờ một hai ngày sau cập nhật lớnKhác hệ điều hành thì ghi rõ
Hiển thịĐộ phân giải, tần số quét, độ sáng màn hìnhLaptop: tắt màn hình ngoài hoặc dùng cùng một màn
Nguồn điệnMức pin, cắm sạc hay không, bộ sạc đủ công suấtLaptop cắm sạc là cách dễ giữ giống nhất
Chế độChế độ hiệu năng, tiết kiệm pinChọn chế độ mặc định của cả hai, hoặc cùng mức cao
NhiệtNhiệt độ phòng, máy nguội khi bắt đầu, cùng vị trí đặt máyCùng bàn, cùng hướng quạt, cùng không ốp
Bộ nhớDung lượng trống tương đương, ứng dụng nền tương đươngMáy đầy bộ nhớ sẽ thua ở bài đo lưu trữ
MạngCùng mạng hoặc cùng chế độ máy bayVới phép thử phụ thuộc mạng

Biến dễ quên nhất là tần số quét và độ phân giải hiển thị. Một laptop dựng ở độ phân giải cao hơn phải vẽ nhiều điểm ảnh hơn, thua ở bài đo đồ hoạ không phải vì yếu hơn. Với bài đo đồ hoạ, nhiều phần mềm có chế độ dựng ở độ phân giải cố định ngoài màn hình; dùng chế độ đó khi so hai máy có màn khác nhau.

Khi không thể giữ mọi thứ giống nhau

Có những khác biệt không chỉnh được. Hai điện thoại có màn hình khác độ phân giải, một máy có chế độ hiệu năng riêng mà máy kia không có, một laptop có card rời còn laptop kia chỉ có đồ hoạ tích hợp. Lúc đó có hai cách làm, và nên chọn trước khi đo chứ không chọn sau khi thấy số.

Cách thứ nhất là so ở thiết lập mặc định của từng máy, tức là so trải nghiệm khi người dùng mở hộp ra và dùng ngay. Cách này trả lời câu hỏi thực tế "dùng máy nào sướng hơn", và chấp nhận rằng chênh lệch có phần đến từ lựa chọn mặc định của hãng. Cách thứ hai là đưa hai máy về thiết lập gần nhau nhất có thể, ví dụ cùng tần số quét 60Hz, cùng chế độ cân bằng, để so sức của phần cứng. Cách này trả lời câu hỏi "con chip nào mạnh hơn" nhưng xa cách dùng thật hơn.

Làm được cả hai loạt đo thì càng tốt, vì chênh lệch giữa hai loạt cho biết thiết lập mặc định đóng góp bao nhiêu. Dù chọn cách nào, ghi rõ vào đầu bảng kết quả. Một con số so sánh không ghi cách đo sẽ bị người đọc hiểu theo cách họ muốn, thường là cách có lợi cho máy họ đang thích.

Thứ tự đo xen kẽ

Nếu đo hết máy A trong buổi sáng rồi đo máy B buổi chiều, nhiệt độ phòng và trạng thái của bạn đã khác. Đo xen kẽ trải đều các yếu tố thay đổi theo thời gian cho cả hai máy:

  1. Chuẩn bị cả hai máy cùng lúc theo danh sách trên, khởi động lại, để nghỉ năm phút cạnh nhau.
  2. Chạy bài đo lần một trên máy A, rồi lần một trên máy B.
  3. Trong lúc máy này chạy, máy kia nghỉ; cả hai đều được nghỉ đủ trước lần kế tiếp.
  4. Lần hai đảo thứ tự: máy B trước, máy A sau. Lần ba lại A trước. Cách đảo này giúp không máy nào luôn được lợi vì đi trước hay đi sau.
  5. Ghi tất cả vào một bảng chung, có cột máy, cột lần, cột điều kiện.
  6. Lấy trung vị của từng máy cho từng bài, tính phần trăm chênh so với máy bạn chọn làm mốc.

Với bài đo kéo dài như chạy lặp hai mươi vòng, có thể chạy song song hai máy trên cùng một bàn nếu chúng không thổi hơi nóng vào nhau. Đặt cách nhau vài chục phân, không đặt trên mặt bàn kim loại hấp nhiệt khác nhau.

Thêm phép thử việc thật và thử mù

Bài đo tổng hợp cho con số dễ so, nhưng câu hỏi thật thường là "dùng có khác không". Hãy chọn ba đến năm việc thật, như mở máy ảnh, mở một bảng tính lớn, xuất một đoạn video ngắn cố định, cuộn một trang dày ảnh, rồi đo trên cả hai máy theo cách bấm giờ hoặc quay chậm, cùng mốc kết thúc. Nhiều khi hai máy chênh hai mươi phần trăm ở bài tổng hợp nhưng chỉ chênh vài phần trăm ở việc thật, vì việc thật bị giới hạn bởi bộ nhớ trong, mạng hay chính ứng dụng.

Thử mù là cách kiểm xem khác biệt có cảm nhận được không. Nhờ một người khác cầm hai máy đã tắt hết dấu hiệu nhận dạng, hoặc ít nhất bạn không nhìn mặt lưng, đưa cho bạn lần lượt từng máy để làm cùng một việc, rồi đoán máy nào nhanh hơn. Làm năm lần. Nếu bạn đoán đúng gần như mọi lần, khác biệt là thật và cảm nhận được. Nếu đúng khoảng một nửa, khác biệt đó nằm dưới ngưỡng cảm nhận của bạn, dù bảng điểm có chênh.

Thử mù không thay được đo đạc, nhưng nó trả lời một câu hỏi mà đo đạc không trả lời: số chênh đó có đáng tiền với bạn không. Bài về mức chênh bao nhiêu phần trăm thì người dùng mới cảm nhận được trong danh mục đọc điểm benchmark giải thích vì sao ngưỡng này khác nhau giữa các loại việc.

Viết kết luận cho đúng mức

Chênh dưới năm phần trăm: ngang nhau. Đó là phạm vi dao động thường gặp của phép đo tại nhà. Viết "hai máy ngang nhau ở bài này" thay vì "máy A nhỉnh hơn".

Chênh năm đến mười lăm phần trăm: khác biệt nhỏ, có thật. Đáng ghi nhận nếu lặp lại ở nhiều bài, nhưng thường khó cảm nhận ở việc hằng ngày. Kết luận nên kèm phép thử việc thật.

Chênh trên mười lăm phần trăm: khác biệt rõ. Nhất là khi cả bài tổng hợp lẫn việc thật cùng chiều. Vẫn nên kiểm lại danh sách biến để chắc không có điều kiện nào lệch.

Nói rõ đo trong điều kiện nào. Một câu kết luận đầy đủ có dạng: "Trong phòng khoảng ba mươi độ, cả hai cắm sạc, chế độ mặc định, máy A nhanh hơn máy B khoảng mười hai phần trăm ở xuất video, ngang nhau ở mở ứng dụng."

Tách sức đỉnh và sức bền. Một máy có thể nhanh hơn ở lần đo ngắn nhưng chậm hơn khi chạy lâu vì tản nhiệt kém. Ghi riêng hai kết luận thay vì gộp thành một điểm.

Những lỗi so sánh hay gặp

Khi đọc so sánh người khác làm, hoặc tự làm, cần để ý các lỗi sau:

  • So điểm của mình với điểm trên mạng của máy kia, khác phiên bản, khác phòng, khác người đo.
  • Một máy vừa khởi động, một máy đã dùng cả buổi. Máy đã ấm và có nhiều ứng dụng nền sẽ thua oan.
  • Một máy để ốp dày, một máy không. Ốp ảnh hưởng tản nhiệt, nhất là ở bài đo kéo dài.
  • Một laptop cắm sạc, một chạy pin. Chênh có thể rất lớn ở bài đo đồ hoạ và CPU nhiều nhân.
  • Khác thiết lập trong ứng dụng. Phép thử xuất video với hai cấu hình xuất khác nhau, hoặc một máy bật tăng tốc phần cứng, một máy không.
  • Chỉ đo một lần mỗi máy. Dao động đo có thể lớn bằng khác biệt giữa hai máy.

Gặp so sánh không ghi điều kiện đo, hãy coi đó là tham khảo cho xu hướng chung, đừng dựa vào nó để kết luận chênh lệch chính xác.

Câu hỏi thường gặp

Hai máy khác hệ điều hành có so hiệu năng được không?

So được, nhưng kết luận phải hiểu là so cả hệ thống gồm chip, hệ điều hành và cách ứng dụng được viết cho từng nền tảng. Nên ưu tiên phần mềm đo có trên cả hai hệ và phép thử việc thật. Đừng diễn giải chênh lệch là khác biệt riêng của con chip.

Có cần đo xen kẽ không, đo xong máy này rồi sang máy kia được không?

Đo xong máy này rồi mới sang máy kia dễ bị lệch vì nhiệt độ phòng, mạng và trạng thái của bạn thay đổi theo thời gian. Đo xen kẽ và đảo thứ tự giữa các lần giúp các yếu tố này chia đều cho hai máy. Việc này không tốn thêm thời gian bao nhiêu.

Chênh bao nhiêu phần trăm thì kết luận máy này mạnh hơn?

Với phép đo tại nhà, dưới năm phần trăm nên coi là ngang nhau. Năm đến mười lăm phần trăm là khác biệt nhỏ nhưng có thật nếu lặp lại ở nhiều bài. Trên mười lăm phần trăm, nhất là khi cả bài tổng hợp lẫn việc thật cùng chiều, là khác biệt rõ.

Thử mù là gì và có cần thiết không?

Thử mù là để người khác đưa bạn từng máy mà bạn không biết là máy nào, làm cùng một việc rồi đoán máy nào nhanh hơn. Nó trả lời câu hỏi khác biệt có cảm nhận được không. Không bắt buộc, nhưng rất hữu ích khi bạn đang phân vân có nên trả thêm tiền cho máy mạnh hơn.

So laptop có cần cắm sạc cả hai máy không?

Nên cắm sạc cả hai bằng bộ sạc đủ công suất, vì nhiều laptop giới hạn hiệu năng khi chạy pin và mức giới hạn khác nhau giữa các máy. Nếu muốn biết máy nào khoẻ hơn khi chạy pin, làm thêm một loạt đo riêng với cả hai chạy pin ở cùng mức phần trăm.

So máy cũ với máy mới có ý nghĩa gì?

Giúp bạn biết máy mới thật sự nhanh hơn bao nhiêu ở việc bạn làm, thay vì dựa vào quảng cáo. Nhớ rằng máy cũ có thể chịu thêm ảnh hưởng của pin chai và bộ nhớ đầy. Ghi điều kiện cả hai để biết chênh lệch đến từ đời máy hay từ tình trạng máy cũ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138