HieuNang.comHiệu Năng
RAM, ổ cứng và bộ nhớ

RAM điện thoại bao nhiêu là đủ: đa nhiệm, ứng dụng nền và RAM ảo mở rộng

RAM điện thoại quyết định giữ được bao nhiêu ứng dụng nền mà không phải tải lại. Mức đủ theo kiểu dùng, RAM ảo mở rộng thật sự làm gì và cách tự kiểm máy thiếu RAM.

Close view of a Vietnamese student on a bus seat switching between apps on a smartphone, blank glowing display, backpack on lap, afternoon light through the window, navy and amber tones

Với cách dùng phổ biến hiện nay, điện thoại Android chạy mượt khi có khoảng 6–8GB RAM; người mở nhiều ứng dụng cùng lúc, quay video dài hoặc định dùng máy trên bốn năm nên nhắm 8–12GB. iPhone dùng ít RAM hơn cho cùng việc nhờ cách hệ điều hành quản lý bộ nhớ, nên con số trên hộp không so thẳng được với máy Android. RAM ảo mở rộng (lấy một phần bộ nhớ trong làm RAM) chỉ giúp giữ thêm vài ứng dụng nền, không làm máy nhanh hơn.

Bài này giải thích RAM trong điện thoại làm việc gì, vì sao báo "RAM đầy" là chuyện bình thường, cách nhận ra máy thật sự thiếu RAM bằng một phép thử mười phút, và vì sao mua thừa RAM không đổi được độ mượt nếu chip hay bộ nhớ trong là nút thắt.

RAM khác bộ nhớ trong ở chỗ nào

Điện thoại có hai loại bộ nhớ hay bị gọi lẫn. Bộ nhớ trong, thường ghi 128GB, 256GB, là nơi cất ảnh, video, ứng dụng đã cài; tắt máy dữ liệu vẫn còn. RAM, thường ghi 6GB, 8GB, 12GB, là bàn làm việc tạm thời: ứng dụng đang mở, trang web đang xem, ảnh vừa chụp đang xử lý đều nằm trên đó. Tắt máy là RAM trống trơn. Khi người bán nói "máy 8 trên 256", số nhỏ là RAM, số lớn là bộ nhớ trong.

RAM nhanh hơn bộ nhớ trong rất nhiều lần, nhưng đắt và hao điện khi giữ dữ liệu, nên dung lượng nhỏ hơn hẳn. Mỗi lần bạn chuyển từ ứng dụng nhắn tin sang máy ảnh rồi quay lại, hệ điều hành phải quyết định ứng dụng nào được giữ nguyên trên bàn, ứng dụng nào bị cất đi. Ứng dụng còn trên RAM thì quay lại tức thì, đúng chỗ đang gõ dở. Ứng dụng đã bị cất thì phải mở lại từ đầu, tải lại nội dung, có khi mất luôn đoạn bình luận đang viết.

Vì vậy cảm giác "máy đủ RAM" thực chất là cảm giác ít bị tải lại. Nó khác với cảm giác "máy nhanh" khi mở một ứng dụng lần đầu hay khi cuộn trang, vốn phụ thuộc nhiều hơn vào chip và bộ nhớ trong. Tách được hai cảm giác này là bước đầu để biết nên nhìn vào thông số nào khi chọn máy.

Vì sao RAM gần đầy lại là chuyện bình thường

Nhiều người mở phần cài đặt thấy RAM đã dùng tới tám mươi, chín mươi phần trăm thì lo máy sắp đơ. Thực tế hệ điều hành di động được thiết kế để tận dụng RAM: RAM trống là RAM lãng phí. Android và iOS đều cố giữ càng nhiều ứng dụng nền càng tốt để bạn quay lại nhanh, và chỉ cất bớt khi có ứng dụng mới cần chỗ. Con số phần trăm cao không nói lên máy đang thiếu.

Android còn có một lớp ở giữa thường gọi là nén bộ nhớ (zRAM): thay vì cất hẳn ứng dụng nền, hệ thống nén phần dữ liệu ít dùng ngay trong RAM, tốn một chút sức xử lý để đổi lấy chỗ trống. Khi nén không còn đủ, bộ phận dọn bộ nhớ của hệ điều hành bắt đầu tắt ứng dụng nền theo thứ tự ưu tiên, ứng dụng lâu không dùng bị tắt trước. iOS làm tương tự bằng cơ chế nén và đóng băng ứng dụng nền, nhưng ứng dụng trên iPhone thường được viết để dùng ít bộ nhớ hơn, cộng với việc Apple kiểm soát cả phần cứng lẫn phần mềm, nên cùng một việc thường cần ít RAM hơn.

Điều đáng để ý không phải con số phần trăm, mà là tần suất ứng dụng bị tải lại khi bạn chuyển qua lại. Nếu bạn hay phải chờ ứng dụng nhắn tin dựng lại cuộc trò chuyện, hay trình duyệt tải lại trang bạn mới rời đi một phút, đó mới là dấu hiệu RAM đang làm hạn chế cách dùng của bạn.

Mức RAM theo kiểu dùng điện thoại Android

Bảng dưới đây là mức tham khảo cho máy Android ở thời điểm viết; ứng dụng ngày càng nặng lên theo năm, nên nếu định dùng máy lâu thì cộng thêm một bậc. iPhone thường cần ít hơn khoảng một bậc cho cùng trải nghiệm.

Kiểu dùngMức RAM tham khảoĐiều sẽ thấy nếu thiếu
Nghe gọi, nhắn tin, đọc báo, vài ứng dụng ngân hàng4GBMở camera xong quay lại ứng dụng nhắn tin bị tải lại
Mạng xã hội, xem video ngắn, chụp ảnh thường ngày6GBChuyển qua lại ba bốn ứng dụng là có cái tải lại
Nhiều tab trình duyệt, làm việc trên điện thoại, chỉnh ảnh8GBTrình duyệt mất tab nền, ứng dụng chỉnh ảnh văng khi xuất
Quay video độ phân giải cao, dựng video trên máy, chạy đồ hoạ nặng12GBỨng dụng dựng bị đóng khi chuyển sang ứng dụng khác
Dùng như máy tính phụ, chế độ màn hình ngoài, giữ máy trên năm năm12–16GBMáy chậm dần khi các bản cập nhật hệ điều hành nặng hơn

Các mức trên nói về trải nghiệm đa nhiệm, không nói về tốc độ thuần. Một máy 12GB RAM với chip yếu vẫn có thể giật khi cuộn trang nặng, trong khi máy 8GB chip tốt lại mượt hơn ở từng việc một. RAM chỉ là một mắt xích.

RAM ảo mở rộng thật ra làm gì

Nhiều máy Android có tuỳ chọn "mở rộng RAM", "RAM ảo" hay "RAM Plus", cho phép thêm 4GB, 8GB, thậm chí 12GB. Thực chất đây là vùng hoán đổi đặt trên bộ nhớ trong: khi RAM thật chật, hệ thống chuyển bớt dữ liệu của ứng dụng nền xuống đó thay vì tắt ứng dụng. Hộp máy ghi "8GB + 8GB" nghĩa là 8GB RAM thật cộng 8GB vùng hoán đổi trên bộ nhớ trong.

Bộ nhớ trong của điện thoại, kể cả loại nhanh, vẫn chậm hơn RAM thật hàng chục lần ở kiểu truy cập nhỏ lẻ mà ứng dụng cần. Vì vậy RAM ảo không làm ứng dụng đang dùng chạy nhanh hơn. Lợi ích duy nhất của nó là có thể giữ thêm vài ứng dụng nền ở trạng thái "ngủ" lâu hơn, quay lại thì nhanh hơn mở mới một chút. Đổi lại, hệ thống ghi nhiều hơn xuống bộ nhớ trong và chiếm thêm dung lượng lưu trữ.

Với máy có RAM thật ít (4–6GB) và bộ nhớ trong nhanh, bật RAM ảo mức nhỏ có thể giảm số lần tải lại. Với máy đã có 8GB trở lên, phần lớn người dùng không cảm nhận được khác biệt, có máy còn thấy hơi giật khi hệ thống phải đọc lại dữ liệu từ vùng hoán đổi. Cách biết chắc là tự đo theo phép thử ở mục sau, một lần bật, một lần tắt, rồi so số ứng dụng còn giữ được. Vị trí tuỳ chọn khác nhau theo hãng và phiên bản hệ điều hành; nếu không chắc, giữ mặc định của nhà sản xuất là an toàn.

Phép thử mười phút: máy bạn có thật sự thiếu RAM không

Thay vì đoán qua con số phần trăm, bạn có thể đo trực tiếp khả năng giữ ứng dụng nền. Làm như sau, ghi kết quả ra giấy:

  1. Khởi động lại máy, chờ hai phút cho hệ thống ổn định, cắm sạc nếu pin dưới một nửa để chế độ tiết kiệm không can thiệp.
  2. Mở lần lượt khoảng tám ứng dụng bạn dùng hằng ngày: nhắn tin, mạng xã hội, trình duyệt với ba bốn trang, ứng dụng ngân hàng, bản đồ, máy ảnh, ứng dụng video. Ở mỗi ứng dụng, cuộn hoặc thao tác một chút để nó tải nội dung.
  3. Mở máy ảnh chụp vài tấm và quay một đoạn video ngắn, vì máy ảnh là ứng dụng ăn RAM bậc nhất và hay đẩy ứng dụng khác ra.
  4. Quay lại từng ứng dụng theo thứ tự ngược. Đánh dấu ứng dụng nào hiện ngay đúng chỗ cũ, ứng dụng nào phải tải lại hoặc hiện màn hình khởi động.
  5. Đếm số ứng dụng còn giữ được. Giữ được sáu đến tám là thoải mái; dưới bốn với bộ ứng dụng thường ngày của bạn là RAM đang gò cách dùng.

Phép thử này có lợi ở chỗ nó đo đúng việc bạn làm, không phụ thuộc phần mềm đo nào. Bạn cũng có thể dùng nó để so hai máy trước khi chọn, hoặc so trước và sau khi bật RAM ảo.

Nhiều RAM hơn không phải lúc nào cũng mượt hơn

Chip vẫn quyết định tốc độ từng việc. Khi bạn cuộn một trang mạng xã hội dày ảnh, mở ứng dụng lần đầu hay xử lý ảnh vừa chụp, phần việc nặng là của bộ xử lý và nhân đồ hoạ. RAM thừa nằm im không giúp gì cho khoảnh khắc đó.

Bộ nhớ trong quyết định tốc độ mở và lưu. Ứng dụng phải được đọc từ bộ nhớ trong lên RAM; video quay xong phải được ghi xuống. Máy dùng bộ nhớ trong chậm sẽ mở ứng dụng lâu dù RAM nhiều.

Phần mềm của hãng ảnh hưởng lớn. Có giao diện giữ ứng dụng nền rất hào phóng, có giao diện tắt mạnh tay để tiết kiệm pin. Hai máy cùng 8GB có thể giữ số ứng dụng nền khác nhau rõ rệt chỉ vì chính sách này.

RAM quyết định tuổi thọ dùng được. Đây là chỗ RAM đáng tiền nhất. Mỗi bản cập nhật hệ điều hành và ứng dụng thường nặng hơn một chút. Máy vừa đủ RAM hôm nay có thể chật sau hai ba năm, trong khi máy dư một bậc vẫn thoải mái. Nếu định dùng lâu, ưu tiên RAM hơn các tính năng phụ.

Ứng dụng dọn RAM và nút đóng tất cả

Thói quen vuốt đóng hết ứng dụng nền hay cài ứng dụng "dọn RAM" thường không giúp máy nhanh hơn. Ứng dụng bị đóng phải mở lại từ đầu, tốn sức xử lý và pin hơn so với đánh thức nó từ trạng thái nền. Một số ứng dụng dọn RAM còn chạy nền liên tục, tự nó chiếm RAM và hiện quảng cáo. Hệ điều hành đã tự quản lý bộ nhớ tốt hơn mọi thao tác tay.

Trường hợp nên đóng thủ công là khi một ứng dụng cụ thể bị treo, chạy sai, hoặc bạn thấy nó làm máy nóng bất thường khi đang ở nền. Khi đó đóng riêng ứng dụng đó là đủ. Phần thao tác dọn dẹp bộ nhớ, tắt quyền chạy nền theo từng ứng dụng nằm trong cài đặt máy và thay đổi theo hãng; ở đây chỉ cần nhớ nguyên lý: đo trước, đóng có chủ đích, không đóng theo phản xạ.

Câu hỏi thường gặp

Điện thoại 4GB RAM còn dùng được không?

Dùng được cho nghe gọi, nhắn tin, đọc báo và vài ứng dụng cơ bản, nhất là với máy chạy phiên bản Android nhẹ. Bạn sẽ thấy ứng dụng hay tải lại khi chuyển qua lại nhiều, và máy chật dần sau vài lần cập nhật. Nếu dùng mạng xã hội và chụp ảnh nhiều, 6GB trở lên dễ chịu hơn.

Có nên bật RAM ảo mở rộng không?

Với máy RAM thật ít, bật mức nhỏ có thể giúp giữ thêm vài ứng dụng nền. Với máy từ 8GB trở lên, khác biệt thường khó cảm nhận và có thể gây giật nhẹ khi đọc lại vùng hoán đổi. Cách chắc nhất là làm phép thử giữ ứng dụng nền một lần bật, một lần tắt rồi so kết quả.

Vì sao iPhone ít RAM mà vẫn mượt?

Apple làm cả chip lẫn hệ điều hành, ứng dụng trên iOS thường được tối ưu cho ít bộ nhớ, và hệ thống quản lý ứng dụng nền rất chặt. Vì vậy con số RAM của iPhone và máy Android không so thẳng được với nhau. So hai máy khác hệ điều hành nên dựa vào trải nghiệm đa nhiệm đo thật.

RAM đầy chín mươi phần trăm có làm máy chậm không?

Không nhất thiết. Hệ điều hành cố ý dùng gần hết RAM để giữ ứng dụng nền sẵn sàng. Máy chỉ có vấn đề khi ứng dụng liên tục bị tải lại hoặc giật khi chuyển qua lại. Hãy nhìn vào hiện tượng đó thay vì con số phần trăm trong cài đặt.

Nâng RAM điện thoại được không?

Không. RAM điện thoại được hàn chung hoặc xếp chồng ngay trên chip, không có khe cắm. Dung lượng bạn mua là dung lượng dùng suốt đời máy, nên nếu định dùng lâu hãy chọn dư một bậc ngay từ đầu.

RAM 12GB với 16GB có khác nhau nhiều không?

Với cách dùng thường ngày, gần như không cảm nhận được. Khác biệt chỉ lộ ra khi bạn giữ rất nhiều ứng dụng nặng cùng lúc, dựng video trên máy, hoặc dùng điện thoại nối màn hình ngoài như máy tính. Với đa số người dùng, phần tiền chênh nên dành cho bộ nhớ trong lớn hơn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138