HieuNang.comHiệu Năng
Tự đo hiệu năng tại nhà

Kiểm hiệu năng điện thoại, laptop cũ trước khi mua: 15 phút đủ biết máy còn khoẻ

Mười lăm phút kiểm hiệu năng điện thoại, laptop cũ trước khi mua: sức khoẻ pin, ổ lưu trữ, bài đo nhanh, chạy nặng xem có tụt xung và nóng bất thường không.

Two people meeting at a quiet cafe corner in Ho Chi Minh City, one inspecting a used laptop with lid open and dark display, the other waiting with arms crossed, faces out of frame

Trong mười lăm phút có thể biết máy cũ còn khoẻ về hiệu năng hay không nếu kiểm theo đúng thứ tự: sức khoẻ pin, sức khoẻ ổ lưu trữ, một bài đo nhanh so với khoảng điểm thường thấy của đúng dòng máy đó, rồi cho máy chạy nặng năm đến mười phút để xem có nóng bất thường, tụt xung sâu hay tắt đột ngột không. Điểm đo thấp hơn mức thường thấy trên hai mươi phần trăm, pin dưới khoảng tám mươi phần trăm dung lượng thiết kế, hay ổ báo cảnh báo là lý do để trả giá lại hoặc từ chối.

Bài này chỉ bàn phần hiệu năng; kiểm nguồn gốc, tra IMEI, tình trạng khoá tài khoản là những việc cần làm riêng. Mang theo sạc của bạn nếu có thể, một ổ USB chứa sẵn các phần mềm đo cho máy tính, và đề nghị người bán cho máy chạy tối thiểu mười lăm phút. Người bán thật lòng thường không từ chối.

Lịch mười lăm phút cho laptop

Thứ tự dưới đây được sắp để việc chạy nặng diễn ra cuối cùng, khi bạn đã có đủ thông tin nền. Thời gian là ước lượng.

PhútViệcCần thấy
0–2Xem cấu hình trong phần thông tin hệ thống, so với lời raoCPU, RAM, dung lượng ổ đúng như mô tả
2–4Tạo báo cáo pin, xem dung lượng thiết kế và dung lượng sạc đầyTỉ lệ còn lại; số chu kỳ nếu có
4–6Chạy phần mềm đọc sức khoẻ ổ lưu trữTrạng thái tốt, tổng dữ liệu đã ghi, giờ hoạt động
6–8Một bài đo CPU ngắn, ghi điểmNằm trong khoảng thường thấy của đúng CPU đó
8–15Bài đo CPU kéo dài hoặc chạy lặp, mở phần mềm đọc nhiệtNhiệt ổn định, xung không tụt sâu, máy không tắt

Trên Windows, báo cáo pin tạo bằng lệnh powercfg /batteryreport trong cửa sổ dòng lệnh, xuất ra một tệp trang web ghi dung lượng thiết kế và dung lượng sạc đầy hiện tại. Trên Mac, thông tin pin nằm trong phần thông tin hệ thống, mục nguồn điện, có số chu kỳ và tình trạng. Các phần mềm phổ biến cho việc đọc sức khoẻ ổ là CrystalDiskInfo, cho việc đo nhanh CPU là Cinebench, cho việc đọc nhiệt là HWiNFO; dùng bản chính thức và kiểm phiên bản hiện hành.

Pin: con số quyết định máy dùng được bao lâu mỗi ngày

Báo cáo pin cho hai con số chính: dung lượng thiết kế và dung lượng sạc đầy hiện tại. Lấy số sau chia số trước ra phần trăm còn lại. Khoảng tám mươi phần trăm trở lên là pin còn tốt; sáu mươi đến tám mươi là đã chai rõ, thời lượng dùng sẽ ngắn hơn đáng kể; dưới sáu mươi là nên tính chi phí thay pin vào giá máy. Số chu kỳ sạc, nếu có, giúp hiểu pin đã được dùng nhiều tới đâu.

Pin không chỉ liên quan tới thời lượng mà còn tới hiệu năng. Nhiều máy, nhất là điện thoại, hạ hiệu năng khi pin chai để tránh tắt đột ngột lúc tải đỉnh. Laptop có pin quá yếu có thể bị giới hạn công suất ngay cả khi cắm sạc. Vì vậy một máy có điểm đo thấp bất thường mà pin cũng chai nặng thì nguyên nhân rất có thể là pin, và thay pin có thể lấy lại sức.

Trong lúc kiểm pin, thử luôn đường sạc: cắm sạc, xem máy có nhận và báo đang sạc không, rút ra cắm lại vài lần xem cổng có lỏng không. Với laptop, để ý thông báo kiểu bộ sạc công suất thấp; máy nhận sạc nhưng báo thiếu công suất sẽ bị giới hạn hiệu năng khi chạy nặng, và lỗi có thể nằm ở bộ sạc người bán đưa kèm chứ không ở máy. Nếu được, thử bằng sạc đúng công suất bạn mang theo để phân biệt hai trường hợp. Ghi lại phần trăm pin lúc bắt đầu và lúc kết thúc mười lăm phút kiểm: pin tụt rất nhanh khi chỉ chạy bài đo ngắn cũng là một dấu hiệu chai nặng.

Dấu hiệu cần dừng ngay: vỏ máy hở, phím hoặc bàn di chuột bị đội lên, màn hình điện thoại hơi phồng khỏi khung. Đó có thể là pin phồng, không nên sạc hay chạy nặng thêm. Một máy như vậy chỉ đáng mua nếu bạn chấp nhận thay pin ngay ở nơi có chuyên môn, và giá phải phản ánh điều đó.

Ổ lưu trữ: phần dễ bị bỏ qua nhất

Ổ SSD có tuổi thọ tính theo lượng dữ liệu đã ghi. Phần mềm đọc thông số tự chẩn đoán của ổ sẽ hiện trạng thái tổng quát (tốt, cảnh báo, xấu), phần trăm sức khoẻ ước tính, tổng dữ liệu đã ghi và số giờ hoạt động. Một ổ báo cảnh báo là lý do nghiêm túc để từ chối, hoặc ít nhất tính tiền thay ổ vào giá. Ổ báo tốt với sức khoẻ trên chín mươi phần trăm là bình thường cho máy dùng vài năm.

Số giờ hoạt động cũng cho thêm thông tin về lịch sử máy. Một laptop được rao là "ít dùng" mà ổ đã chạy vài nghìn giờ thì lời rao chưa chính xác. Con số này không nói máy xấu, nhưng giúp bạn đánh giá các lời mô tả khác.

Thêm một bước nhanh: kiểm dung lượng còn trống. Máy được cài đặt sẵn đầy ổ sẽ cho điểm đo bộ nhớ thấp và chạy ì; điều đó không phản ánh ổ hỏng. Nếu định cài lại hệ điều hành sau khi mua, chỉ cần quan tâm sức khoẻ ổ chứ không cần lo tốc độ lúc này. Với điện thoại, không có công cụ sức khoẻ bộ nhớ dễ dùng như trên máy tính; một bài đo bộ nhớ trong ngắn là đủ để thấy có bất thường lớn không.

Bài đo nhanh và chạy nặng: phần quan trọng nhất

Bài đo ngắn giúp so máy với khoảng thường thấy của chính CPU hay chip đó. Trước khi đi xem máy, tra trước khoảng điểm của đúng tên chip trong cơ sở dữ liệu kết quả của phần mềm đo, ghi lại một khoảng chứ không phải một số. Điểm ra thấp hơn khoảng đó vài phần trăm là bình thường cho máy cũ trong phòng nóng; thấp hơn trên hai mươi phần trăm là đáng hỏi: máy đang ở chế độ tiết kiệm, pin chai, hay tản nhiệt có vấn đề.

Phần chạy nặng mới là chỗ lộ bệnh. Cho máy chạy bài đo CPU kéo dài hoặc lặp bài ngắn liên tục trong năm đến mười phút, mở phần mềm đọc nhiệt độ và xung nhịp song song. Máy khoẻ sẽ nóng lên trong vài phút đầu, quạt tăng tốc, rồi nhiệt độ và xung nhịp ổn định ở một mức. Máy có vấn đề tản nhiệt sẽ chạm sát giới hạn nhiệt rất nhanh, xung tụt sâu và nhảy lên xuống liên tục, hoặc tệ hơn là tắt đột ngột.

Với điện thoại, chạy một bài đo đồ hoạ dạng lặp khoảng mười lăm đến hai mươi vòng là cách tương tự, kết thúc phần mềm sẽ cho tỉ lệ ổn định. Một máy cũ cho tỉ lệ ổn định thấp hơn hẳn mức thường thấy của đúng dòng máy, kèm thân máy nóng rát, có thể đã thay linh kiện không đạt chuẩn hoặc pin yếu. Trong lúc chạy, để ý máy có tự khởi động lại hay báo nóng không.

Nghe thêm tiếng quạt trên laptop: tiếng rít, lạch cạch hay tiếng quạt chạy hết cỡ mà nhiệt vẫn cao là dấu hiệu quạt mòn hoặc khe tản nhiệt bị bụi bít. Vệ sinh có thể giải quyết, nhưng đó là chi phí và rủi ro bạn nhận về.

Điện thoại cũ: phiên bản gọn trong mười phút

Điện thoại có ít công cụ hơn máy tính nhưng phần quan trọng vẫn kiểm được nhanh:

  • Tình trạng pin. Một số máy hiện phần trăm sức khoẻ pin ngay trong phần cài đặt pin; máy khác cần ứng dụng hoặc mã kiểm tra của hãng. Ghi lại con số hoặc trạng thái.
  • Bộ nhớ còn trống và cấu hình. Xem RAM, bộ nhớ trong trong phần thông tin máy, so với lời rao.
  • Một bài đo bộ xử lý ngắn. So với khoảng thường thấy của đúng chip đó.
  • Một bài đo đồ hoạ dạng lặp. Xem tỉ lệ ổn định và cảm nhận nhiệt ở mặt lưng.
  • Quay video mười phút ở độ phân giải cao. Đây là việc thật làm máy nóng nhanh; máy tắt quay vì nóng hay giật hình là dấu hiệu tản nhiệt yếu.
  • Cuộn, mở ứng dụng quen. Cảm nhận độ mượt, độ phản hồi cảm ứng; khựng thường xuyên ngay cả khi máy nguội là đáng lo.

Tất cả nên làm khi máy đã được đăng xuất tài khoản cũ hoặc trong chế độ khách nếu người bán muốn giữ dữ liệu. Không cài phần mềm lạ vào máy người bán khi chưa được đồng ý; chỉ dùng phần mềm đo từ kho ứng dụng chính thức.

Đọc kết quả để trả giá hoặc từ chối

Mọi thứ trong khoảng thường thấy. Pin trên tám mươi phần trăm, ổ báo tốt, điểm đo bình thường, chạy nặng ổn định: về hiệu năng, máy khoẻ. Quyết định còn lại dựa trên giá và các phần kiểm tra khác.

Pin chai, còn lại bình thường. Máy dùng được, nhưng nên tính giá thay pin vào. Nếu điểm đo thấp đi kèm pin chai nặng, thay pin có thể lấy lại sức.

Chạy nặng nóng nhanh, tụt xung sâu. Thường là tản nhiệt bẩn hoặc keo khô. Có thể khắc phục bằng vệ sinh tại nơi có chuyên môn, nhưng cần trừ chi phí và chấp nhận rủi ro mở máy.

Ổ báo cảnh báo hoặc máy tắt khi chạy nặng. Đây là lý do nghiêm túc để từ chối. Ổ sắp hỏng có thể mất dữ liệu bất kỳ lúc nào; máy tắt khi tải nặng có thể do pin, nguồn hoặc bo mạch, khó đoán chi phí sửa.

Câu hỏi thường gặp

Kiểm laptop cũ cần mang theo gì?

Một ổ USB chứa sẵn phần mềm đọc sức khoẻ ổ, phần mềm đo CPU và phần mềm đọc nhiệt độ, tải từ trang chính thức. Thêm một tờ ghi khoảng điểm thường thấy của đúng CPU đó đã tra trước. Nếu có, mang theo sạc phù hợp để thử cả khi cắm sạc.

Pin laptop còn bao nhiêu phần trăm thì chấp nhận được?

Khoảng tám mươi phần trăm dung lượng thiết kế trở lên là còn tốt. Từ sáu mươi đến tám mươi là đã chai rõ, thời lượng dùng ngắn hơn đáng kể. Dưới sáu mươi nên tính tiền thay pin vào giá máy. Số chu kỳ sạc giúp hiểu thêm pin đã dùng nhiều tới đâu.

Người bán không cho chạy bài đo thì sao?

Một bài đo vài phút không làm hại máy, và người bán có máy tốt thường không ngại. Nếu họ từ chối mọi kiểm tra hiệu năng, bạn đang mua mà không biết máy chạy nặng ra sao. Lúc đó nên cân nhắc kỹ hoặc chọn nơi bán có thời gian đổi trả rõ ràng.

Điểm đo của máy cũ thấp hơn trên mạng có phải máy lỗi không?

Không nhất thiết. Máy cũ trong phòng nóng, pin chai, phiên bản phần mềm đo khác đều làm điểm thấp hơn vài phần trăm đến khoảng mười phần trăm. Thấp hơn trên hai mươi phần trăm so với khoảng thường thấy của đúng chip mới đáng hỏi kỹ nguyên nhân.

Mười lăm phút có đủ để phát hiện lỗi không?

Đủ để phát hiện phần lớn vấn đề về hiệu năng như pin chai, ổ yếu, tản nhiệt kém hay máy tắt khi tải nặng. Không đủ để phát hiện lỗi chập chờn chỉ xảy ra sau nhiều giờ. Vì vậy nên ưu tiên nơi bán cho thời gian đổi trả và tiếp tục theo dõi trong tuần đầu dùng.

Có nên mua máy cũ đã thay keo tản nhiệt không?

Thay keo đúng cách thường giúp máy mát hơn, không phải dấu hiệu xấu. Điều cần kiểm là kết quả: cho máy chạy nặng vài phút và xem nhiệt độ có ổn định không. Nếu nhiệt vẫn tăng rất nhanh và xung tụt sâu, việc thay keo có thể chưa đạt hoặc vấn đề nằm ở quạt.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138