HieuNang.comHiệu Năng
RAM, ổ cứng và bộ nhớ

Đo tốc độ đọc ghi ổ cứng: đọc tuần tự, đọc ngẫu nhiên và con số nào đáng xem

Bài đo ổ đĩa cho tám con số, nhưng chỉ vài con số nói lên cảm giác dùng máy. Cách đọc tuần tự, ngẫu nhiên, hàng đợi, chuẩn bị đo cho công bằng và đọc kết quả bất thường.

University student in a dorm room in Can Tho leaning toward a desktop computer, blank monitor glow on her hands, external drive and headphones on desk, evening blue light

Bài đo ổ đĩa phổ biến thường cho bốn cặp con số đọc và ghi. Hai con số đáng xem nhất với người dùng thường là đọc ghi ngẫu nhiên khối nhỏ ở hàng đợi thấp (thường ghi RND4K Q1T1), vì chúng sát với cảm giác mở ứng dụng và khởi động máy. Đọc ghi tuần tự (SEQ1M) nói về chép tệp lớn và là con số hãng in trên hộp. Con số ở hàng đợi sâu chỉ đạt được khi rất nhiều lệnh dồn cùng lúc, ít gặp trong dùng thường ngày.

Bài này giải thích từng dòng kết quả, cách chuẩn bị máy để đo cho công bằng, cách đọc khi kết quả thấp hơn công bố, và cách ghi lại để so sánh về sau. Ví dụ dùng tên một phần mềm đo phổ biến cho dễ hình dung; các phần mềm khác có cấu trúc tương tự.

Tuần tự và ngẫu nhiên: hai kiểu việc khác hẳn nhau

Đọc tuần tự là đọc một khối dữ liệu lớn liền mạch từ đầu tới cuối, như mở một tệp video dài hay chép một tệp nén vài chục GB. Bài đo mô phỏng bằng cách đọc ghi từng khối lớn, thường 1MB mỗi lần. Đây là kiểu việc ổ đĩa làm giỏi nhất, nên cho con số đẹp nhất, và cũng là con số được in to trên hộp.

Đọc ngẫu nhiên là đọc rất nhiều mẩu nhỏ rải rác khắp ổ, mỗi mẩu vài KB, như khi hệ điều hành khởi động hay ứng dụng nạp hàng nghìn tệp cấu hình, thư viện, hình ảnh. Bài đo mô phỏng bằng các khối 4KB ở vị trí ngẫu nhiên. Con số MB/s ở đây thấp hơn tuần tự rất nhiều lần, kể cả với SSD nhanh, và đó là bình thường.

Người dùng thường hay bị con số tuần tự hút mắt, trong khi cảm giác "máy nhanh" hằng ngày gắn với ngẫu nhiên nhiều hơn. Hai ổ chênh gấp đôi về tuần tự có thể chỉ chênh một phần nhỏ về ngẫu nhiên hàng đợi thấp, và khi đó cảm giác dùng gần như giống nhau. Ngược lại, một ổ có số ngẫu nhiên kém sẽ làm máy ì dù tuần tự cao.

Đọc từng dòng kết quả

Ký hiệu dưới đây theo cách đặt tên của một phần mềm đo phổ biến; phiên bản khác có thể đổi tên hoặc thông số mặc định, hãy kiểm bản hiện hành.

DòngNghĩaGần với việc nào
SEQ1M Q8T1Tuần tự khối 1MB, 8 lệnh xếp hàng, 1 luồngChép tệp lớn khi ổ được ép hết sức; con số in trên hộp
SEQ1M Q1T1Tuần tự khối 1MB, 1 lệnh mỗi lúcChép, mở tệp lớn trong điều kiện bình thường
RND4K Q32T1Ngẫu nhiên khối 4KB, 32 lệnh xếp hàngTải nặng kiểu máy chủ, nhiều việc dồn cùng lúc
RND4K Q1T1Ngẫu nhiên khối 4KB, 1 lệnh mỗi lúcKhởi động, mở ứng dụng, thao tác hằng ngày

Q là độ sâu hàng đợi, số lệnh ổ nhận cùng lúc; T là số luồng gửi lệnh. Hàng đợi sâu cho ổ cơ hội xử lý song song nên số đẹp hơn, nhưng máy cá nhân phần lớn thời gian chỉ có một vài lệnh chờ. Vì vậy dòng cuối, dù con số nhỏ nhất, lại gần với trải nghiệm thường ngày nhất.

Chuẩn bị để đo cho công bằng

Kết quả đo ổ đĩa rất nhạy với điều kiện máy. Trước khi đo, nhất là khi định so với người khác hoặc so trước và sau nâng cấp:

  1. Đóng các ứng dụng đang đồng bộ, tải xuống, cập nhật hay quét virus. Một tiến trình nền ghi ổ đĩa có thể kéo kết quả xuống rõ rệt.
  2. Cắm sạc với laptop và chọn chế độ điện năng cân bằng hoặc hiệu năng; chế độ tiết kiệm có thể giới hạn tốc độ ổ.
  3. Kiểm ổ còn trống ít nhất khoảng một phần năm; ổ gần đầy đo ghi thấp hơn thật.
  4. Chọn kích thước tệp thử phù hợp. Tệp nhỏ có thể nằm gọn trong bộ đệm của ổ cho số đẹp; tệp lớn hơn cho kết quả sát với ghi kéo dài. Ghi rõ kích thước đã dùng.
  5. Chạy ba lần, nghỉ vài phút giữa các lần để ổ nguội, lấy giá trị giữa. Nếu ba lần lệch nhau nhiều, có thứ gì đó đang chen vào.
  6. Ghi lại phiên bản phần mềm đo, phiên bản hệ điều hành và trình điều khiển ổ đĩa cùng với kết quả.

Chạy bài đo vài lần không làm hại ổ đáng kể, nhưng cũng không nên đo hằng ngày. Đo khi mới mua, khi nghi có vấn đề, và trước sau mỗi lần thay đổi lớn là đủ.

Kết quả thấp hơn công bố: tìm nguyên nhân ở đâu

Ổ chạy trên khe hoặc đường truyền chậm hơn. Ổ NVMe cắm khe chỉ có hai làn PCIe, hoặc khe thế hệ cũ, sẽ bị giới hạn tuần tự. Phần mềm xem thông tin ổ thường hiện chế độ kết nối hiện tại và tối đa; nếu hai số khác nhau, ổ đang chạy dưới khả năng.

Ổ gần đầy hoặc chưa được dọn. Ghi thấp hơn hẳn đọc, nhất là ghi tuần tự, thường do bộ đệm ghi đã co lại. Giải phóng chỗ trống và để máy yên một lúc rồi đo lại.

Ổ nóng. Đo lặp nhiều lần liền nhau, kết quả lần sau thấp hơn lần trước rõ rệt, là dấu hiệu giảm tốc vì nhiệt. Xem nhiệt độ ổ trong lúc đo.

Chế độ điện năng và trình điều khiển. Một số laptop hạ tốc độ ổ khi chạy pin. Trình điều khiển lưu trữ cũ hoặc chế độ điều khiển sai trong BIOS cũng làm giảm hiệu năng.

Con số công bố được đo trong điều kiện tốt nhất. Hãng đo với ổ trống, tệp thử vừa trong bộ đệm, máy thử mạnh. Đạt khoảng tám mươi đến chín mươi phần trăm con số đó ở điều kiện thường là bình thường.

Ví dụ đọc hai kết quả đo

Để thấy vì sao không nên chỉ nhìn con số lớn nhất, hãy so hai ổ giả định dưới đây. Số liệu là ví dụ minh hoạ, không phải của sản phẩm cụ thể nào.

Dòng đoỔ A (giả định)Ổ B (giả định)
SEQ1M Q8T1 đọckhoảng 3.500 MB/skhoảng 2.000 MB/s
SEQ1M Q8T1 ghikhoảng 3.000 MB/skhoảng 1.800 MB/s
RND4K Q1T1 đọckhoảng 45 MB/skhoảng 70 MB/s
RND4K Q1T1 ghikhoảng 120 MB/skhoảng 180 MB/s

Nhìn hộp, ổ A trông nhanh gần gấp đôi. Nhưng ở dòng ngẫu nhiên hàng đợi thấp, ổ B nhỉnh hơn rõ, nên khi khởi động máy, mở ứng dụng, chuyển qua lại giữa các thư mục nhiều tệp nhỏ, máy dùng ổ B có thể cho cảm giác nhanh nhạy hơn. Ổ A chỉ thắng khi bạn chép, mở những tệp rất lớn và khi nguồn hoặc đích bên kia cũng đủ nhanh.

Cách đọc rút ra: xác định việc chính của bạn trước, rồi chọn dòng tương ứng để so. Người dựng video nhìn cả tuần tự và ghi kéo dài; người làm văn phòng nhìn ngẫu nhiên hàng đợi thấp. Một ổ có cả hai nhóm số đều tốt là lý tưởng, nhưng khi phải đánh đổi, đánh đổi theo việc thật chứ không theo con số trên hộp.

Đo ghi kéo dài để thấy bộ mặt thật của ổ

Bài đo tiêu chuẩn với tệp thử vài GB thường chỉ chạm tới phần bộ đệm tốc độ cao của SSD. Muốn biết ổ ghi được bao nhiêu khi chép một thư mục video hàng chục GB, cần một phép đo khác: ghi liên tục một lượng dữ liệu lớn hơn bộ đệm và theo dõi tốc độ theo thời gian.

Cách đơn giản nhất không cần phần mềm chuyên dụng: chuẩn bị một thư mục vài chục GB trên một ổ nhanh khác, chép sang ổ cần đo, và quan sát hộp thoại chép tệp của Windows ở chế độ xem chi tiết, nơi có đường biểu diễn tốc độ. Tốc độ ban đầu cao, rồi ở một thời điểm nào đó tụt xuống một mức thấp hơn và giữ ở đó, là ổ đã hết bộ đệm. Ghi lại lượng dữ liệu đã chép trước khi tụt và tốc độ sau khi tụt; hai con số này nói về ổ nhiều hơn con số trên hộp.

Phép đo này đặc biệt quan trọng với người dựng video, người thường chép kho ảnh lớn hoặc sao lưu toàn bộ máy. Với người chỉ làm văn phòng, ghi kéo dài hiếm khi xảy ra nên ít ảnh hưởng tới trải nghiệm.

Ghi kết quả để dùng về sau

Một bảng ghi kết quả đơn giản giúp bạn phát hiện ổ xuống cấp, so sánh khi nâng cấp, và có bằng chứng rõ ràng khi cần bảo hành. Mỗi lần đo, ghi ngày, phiên bản phần mềm đo, kích thước tệp thử, dung lượng trống của ổ, nhiệt độ ổ nếu có, và bốn cặp con số. Thêm một dòng ghi chú về tình trạng máy: vừa cập nhật, vừa dọn ổ, đang cắm sạc.

Khi so hai lần đo cách nhau vài tháng, chỉ so những lần đo cùng điều kiện. Ổ mới đo khi trống và ổ đã dùng nửa năm đo khi đầy bảy mươi phần trăm cho kết quả khác nhau là chuyện bình thường, không phải ổ hỏng. Nếu kết quả tụt mạnh dù điều kiện giống nhau, hãy xem thông tin sức khoẻ ổ: số giờ chạy, lượng dữ liệu đã ghi, phần trăm tuổi thọ còn lại, và các cảnh báo lỗi. Ổ có cảnh báo lỗi cần được sao lưu dữ liệu ngay.

Bảng ghi cũng giúp khi nhờ người khác xem máy. Thay vì nói "ổ dạo này chậm", bạn đưa ra được hai lần đo cùng điều kiện cách nhau ba tháng, với con số ngẫu nhiên giảm một nửa và nhiệt độ ổ cao hơn mười độ. Người sửa máy hay nơi bảo hành sẽ biết ngay nên kiểm chỗ nào, và bạn cũng tránh được việc bị khuyên thay linh kiện không cần thiết.

Câu hỏi thường gặp

Con số nào trong bài đo ổ đĩa quan trọng nhất?

Với người dùng thường, đọc ghi ngẫu nhiên khối 4KB ở hàng đợi một (thường ghi RND4K Q1T1) sát với cảm giác mở ứng dụng và khởi động máy nhất. Con số tuần tự quan trọng khi bạn hay chép, mở tệp rất lớn như video. Hàng đợi sâu ít liên quan tới máy cá nhân.

Vì sao đọc ngẫu nhiên 4K chỉ vài chục MB/s, ổ có lỗi không?

Không. Đọc ngẫu nhiên khối nhỏ ở hàng đợi thấp cho số MB/s thấp với mọi ổ, kể cả SSD nhanh, vì mỗi lần chỉ lấy một mẩu rất nhỏ. Điều quan trọng là so với ổ cùng loại hoặc với lần đo trước của chính ổ đó, không so với số tuần tự.

Đo nhiều lần có làm SSD mau hỏng không?

Mỗi lần đo ghi vài GB, rất nhỏ so với lượng ghi mà SSD chịu được trong đời. Đo vài lần khi cần là không đáng lo. Không nên chạy đo liên tục hằng ngày vì không có ích gì thêm.

Kết quả của mình thấp hơn người khác cùng ổ thì sao?

Kiểm điều kiện đo: khe cắm và số làn PCIe, dung lượng trống, nhiệt độ, chế độ điện năng, phiên bản phần mềm đo và kích thước tệp thử. Hai máy khác bo mạch, khác CPU cũng cho kết quả khác nhau với cùng một ổ.

Có đo được tốc độ ổ cứng di động không?

Có, cách làm giống ổ trong. Lưu ý kết quả bị giới hạn bởi cổng USB, cáp và vỏ ổ, nên ghi rõ đã cắm vào cổng nào. Cùng một ổ cắm cổng chậm và cổng nhanh có thể cho kết quả chênh nhiều lần.

Đo tốc độ ổ trên Mac thế nào?

Có các ứng dụng đo ổ đĩa dành cho macOS trên kho ứng dụng chính thức, cho kết quả đọc ghi tuần tự và một số cho cả ngẫu nhiên. Nguyên tắc chuẩn bị máy và đọc kết quả giống như trên Windows; nhớ ghi phiên bản ứng dụng khi so sánh.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138